หน้าหนังสือทั้งหมด

สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
101
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๑๐๑ ตลอดเขตรัชสีมา ที่สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าได้ทรงบูชาแล้ว ด้วยธรรมพลี และอามิส พลี จงตั้งไมตรีจิตอภิบาลรักษาสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้ากับรัฐมณฑลด้ว
เนื้อหานี้พูดถึงการบูชาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่มีต่อพระรัตนตรัย และความสำคัญของการตั้งไมตรีจิตเพื่อปกป้องประเทศชาติ พร้อมการอธิษฐานให้เกิดผลสัมฤทธิ์ตามที่ทรงปรารถนาโดยมีการป้องกั
การปกครองพระราชอาณาจักรในบริบทของพระมหากษัตริย์
108
การปกครองพระราชอาณาจักรในบริบทของพระมหากษัตริย์
สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณสมเด็จพระสังฆราช(กิตฺติโสภณมหาเถระ) ๑๑๑ ។ อันองค์ รัฏฐาภิปาลโนบาย นั้น คืออุบายการปกครองพระราชอาณาจักร พระมหากษัตริย์ทรงเป็นพระประมุขของปวงชน เป็นธงชัยเฉลิมชาติ เมื่อทรงสมบูรณ์ด้
บทความนี้นำเสนออุบายการปกครองของพระมหากษัตริย์ผ่านเนื้อเรื่องในหังสชาดก โดยมีการถามตอบระหว่างพระยาหงส์โพธิสัตว์และพระเจ้ากรุงพาราณสีเกี่ยวกับการปกครองรัฐและความสุขของประชาชน พระราชกุมารและการสร้างฐานะ
สมเด็จพระญาณสังวรและพระอรหันต์
123
สมเด็จพระญาณสังวรและพระอรหันต์
สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ๑๒๗ แปลความว่า “พระอรหันต์ทั้งหลายอยู่ในที่ใด คือบ้านก็ตาม ป่าก็ตาม ที่ลุ่มก็ตาม ที่ ดอนก็ตาม ที่นั้นย่อมเป็นภูมิน่ารื่นรมย์” อันคำว่า อรหันต์นั้น
ข้อความนี้พูดถึงสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราชที่ทรงมีบทบาทสำคัญในการเป็นพระอรหันต์ ซึ่งผู้ที่ไม่มีโทษภัยแก่ผู้อื่นคือมารดาบิดาและพระราชา ทรงดำเนินการกิจกรรมเพื่อประโยชน์ประชาชนให้มีความสุข เป็นที
พรหมวิหารธรรม และการแผ่เมตตา
145
พรหมวิหารธรรม และการแผ่เมตตา
๑๔๙ สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ทิศที่ ๔ ก็เหมือนกัน ตามนัยนี้ ทั้งเบื้องบน เบื้องล่าง เบื้องขวาง ด้วยจิตประกอบด้วยเมตตา อันไพบูลย์ ถึงความเป็นใหญ่หาประมาณมิได้ ไม่มีเวร ไม่มีคว
บทความนี้กล่าวถึงพรหมวิหารธรรมซึ่งประกอบด้วยเมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา ซึ่งเป็นแนวทางในการสร้างจิตใจที่สูงส่งและบริสุทธิ์ โดยมีการอธิบายถึงความหมายและความสำคัญของแต่ละข้อธรรม พร้อมเน้นถึงการแผ่เมตต
บารมี 10 ประการ และ ทศพิพิธราชธรรม 10 ประการ
170
บารมี 10 ประการ และ ทศพิพิธราชธรรม 10 ประการ
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ๑๗๔ แม้บารมี ๑๐ ประการ ที่แสดงว่า พระโพธิสัตว์ได้ปฏิบัติมา และทศพิราชธรรม คือ ประการที่สำหรับพระราชามหากษัตริย์ ก็เป็นปฏิบัติธรรม ตามที่ได้รับ พระราช
บทความนี้กล่าวถึงบารมี 10 ประการซึ่งประกอบด้วยทาน, ศีล, เนกขัมมะ, ปัญญา, วิริยะ, ขันติ, สัจจะ, อธิษฐานะ, เมตตา และอุเบกขา โดยอธิบายว่าแต่ละบารมีมีความสำคัญอย่างไรในการประพฤติปฏิบัติให้เป็นไปตามธรรมะ น
สมเด็จพระญาณสังวรและอธิษฐานบารมี
210
สมเด็จพระญาณสังวรและอธิษฐานบารมี
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ๒๑๔ ต้องการจะรู้เห็นอะไรเมื่อมีความตั้งใจมุ่งมั่นแล้ว จะรู้จะเห็นได้เพราะการแสวงหาผู้รู้ จะได้พบผู้รู้ ที่จะแสดงให้รู้ให้เห็นได้ทั้งในเรื่องของมนุษย์
เนื้อหาเกี่ยวกับความตั้งใจและการแสวงหาผู้รู้เพื่อเข้าใจในหลักธรรมเป็นสิ่งสำคัญในพระพุทธศาสนา พระโพธิสัตว์ทรงบำเพ็ญอธิษฐานบารมีเพื่อรักษาความตั้งใจในการดำรงค์พระพุทธศาสนา อธิษฐานบารมีมีหลายระดับตั้งแต่
ความเพียรในการทำบุญและการพัฒนาตนเอง
229
ความเพียรในการทำบุญและการพัฒนาตนเอง
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ๒๓๓ ให้มีปธานะ การตั้งความเพียร ๔ สถาน คือ เพียรระวังบาปอกุศลที่ยังไม่เกิดมิให้เกิดขึ้น เรียกว่า สังวรปธาน เพียรละบาปอกุศลที่เกิดขึ้นแล้ว เรียกว่า ปห
บทความนี้กล่าวถึงการตั้งความเพียรในพุทธศาสนา โดยเฉพาะจากคำสอนของสมเด็จพระญาณสังวร ซึ่งรวมถึงการระวังบาป การละบาป การทำบุญ และการรักษาบุญ นอกจากนี้ยังนำเสนอพระมหาชนกเป็นตัวอย่างของความเพียรพยายาม ที่ไม
พระมงคลวิเสสกถา
240
พระมงคลวิเสสกถา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์(เจริญ ญาณวรเถร) พระมงคลวิเสสกถา พ. ศ. ๒๔๖๔ ๒๔๕ อาย วัณณ์ ยส์ กิตติ รติโย ปตฺถายาเนน อปปมาท์ ปสํสนฺติ นมตฺถุ สุคต ส. อปฺปมตฺโต อุโภ อตฺเถ ทิฏฺเฐ ธมฺม จ โย อตฺโถ อตฺถาภิสมยา ธีโร
พระมงคลวิเสสกถา เป็นคัมภีร์ที่กล่าวถึงการบำเพ็ญพระราชกุศลเพื่อเฉลิมพระชนม์และบูชาพระพุทธองค์ ซึ่งมีการอ้างถึงการถวายเครื่องสักการะและการถวายไทยธรรมแก่พระสงฆ์ โดยเน้นถึงพระพุทธภาษิตเกี่ยวกับอปริหานิยธร
ธรรมแห่งพระพุทธเจ้าและความสำคัญของการเคารพพระสัทธรรม
257
ธรรมแห่งพระพุทธเจ้าและความสำคัญของการเคารพพระสัทธรรม
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ២៦២ พระธรรมที่พระองค์ได้ตรัสรู้เองเป็นใหญ่ ข้อนี้เป็นประเพณีของพุทธนิสัยของพระพุทธเจ้า ทั้งหมด ดังสุนทรพจน์พรหมภาษิตว่า เย จ อตีตา สมพุทธา เย จ พุทฺธา อนาคตา ។
บทความนี้พูดถึงธรรมเมื่อตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า พระธรรมที่ได้ตรัสรู้เป็นหลักการสำคัญที่ทุกพระองค์จะยึดถือ และการเคารพในพระสัทธรรมเป็นคุณธรรมที่ควรประพฤติปฏิบัติ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความสำคัญของการเคารพใ
บทความเกี่ยวกับการบำเพ็ญทานและศีลธรรมในพระพุทธศาสนา
302
บทความเกี่ยวกับการบำเพ็ญทานและศีลธรรมในพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๐๗ เมื่อทรงบำเพ็ญทานด้วยตัวเองก่อนแล้ว ย่อมชักชวนชนอื่นให้บำเพ็ญด้วย ดังสรรเสริญไว้ในเรื่อง ต่าง ๆ โดยอนุรูปแก่เหตุว่า เอโก อตฺตนา จ เทติ ปรญฺจ สมาทเปติ โส นิพ
บทความนี้พูดถึงการบำเพ็ญทาน โดยมีพระพุทธโฆษาจารย์เป็นผู้อธิบายว่า การบำเพ็ญทานมีผลในการชักชวนผู้อื่นให้ร่วมทำความดีด้วย โดยยกตัวอย่างถึงการที่ผู้มีศีลธรรมสามารถส่งเสริมความสุขและการอยู่ร่วมกันในสังคมไ
อาชญากรรมและมิตรภาพในพระพุทธศาสนา
350
อาชญากรรมและมิตรภาพในพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๕๕ คดีอาชญาผู้รับสารภาพ โดยชื่นตา ทำความสะดวกแก่การพิจารณาก็ดี ก็เพื่อจะทรงนำพสกนิกร ให้รู้จักประพฤติต่าง ๆ ต่อผู้ปกครอง ทรงยกย่องข้าทูลละอองธุลีพระบาทผู้กราบท
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาคดีอาชญากรรมและการรับสารภาพ ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของอาชีวะสำหรับทั้งฝ่ายบรรพชิตและคฤหัสถ์ นอกจากนี้ยังอธิบายเกี่ยวกับลักษณะของมิตรและอมิตรในทางพระพุทธศาสนา โดยแบ่งออกเป็นสอง
สมาสในบาลีไวยกรณ์
1
สมาสในบาลีไวยกรณ์
" ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 107 สมาส [๔๔] นามศัพท์ ตั้งแต่ ๒ ขึ้นไป ท่านย่อเข้าเป็นบทเดียวกัน ชื่อสมาส ๆ นี้ บางอย่างก็มีในภาษาของเรา เหมือนคำว่า " อย่าทำ ซึ่งบาป " ย่อเข้า
บทนี้สอนเกี่ยวกับสมาสในภาษาบาลี โดยอธิบายการรวมคำและประเภทต่าง ๆ ของสมาส เช่น ลุตฺตมาโส และ อลุตฺตสมาส พร้อมอุทาหรณ์สำหรับการเข้าใจในแต่ละประเภท ซึ่งช่วยในการเข้าใจโครงสร้างของภาษา และการใช้คำในเนื้อห
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
9
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 115 วิเสสโนภยบท เป็นบทวิเสสนะทั้ง ๒ บท ทวันทวสมาส เป็นบท ประธานทั้งสิ้น [ 88 ] สมาสที่มีอุปสัคหรือนิบาตอยู่ข้างหน้าชื่ออัพยยีภาวสมาส ๆ มี ๒ อย่าง
บทนี้เสนอเนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ โดยเฉพาะการวิเคราะห์วจีวิภาค สมาส และตัทธิต รวมถึงวิธีการใช้และตัวอย่างที่ชัดเจนในการศึกษาภาษา โดยแสดงให้เห็นถึงบทวิเสสนะและการใช้อุปสัคหรือนิบาตกับสมาสต่างๆ พร้อม
กัมมธารยะและภาษาในบาลี
26
กัมมธารยะและภาษาในบาลี
กัมมธารยะ สีตสมฏฺโฐ ปเทโส ประเทศ ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 131 ทงเยนทงเกลียง ทั้งเย็นทั้งเกลี้ย สีตสมฏฺฐา ภูมิ แผ่นดิน " สีตสมฏฺฐิ ฐานํ ที่ ตัปปุริสะ คามคโต ปุริโส บุรุษ ไป
เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาและการใช้ภาษาบาลีที่รวมถึงวิธีการสร้างประโยคและการระบุคำศัพท์ที่สำคัญจากบริบทต่างๆ เช่น การอธิบายสถานที่และประเภทบุคคลในบาลี ประกอบด้วยความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับสมาสและตัทธิต ที่ส
บาลีไวยกรณ์: ความสำคัญและการวิเคราะห์เสียง
29
บาลีไวยกรณ์: ความสำคัญและการวิเคราะห์เสียง
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 134 ๔๓.สทฺทสญฺญา ความสำคัญในเสียง ๔๔.สทฺทสญฺญา ความสำคัญว่าเสียง ๔๕.ญาณชาลิ ญาณเพียงดังข่าย ๔๖.ญาณชาลิ ข่ายคือญาณ ๔๗.นิททรถ ความไม่มีแห่งความกระวน
เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ในเรื่องเสียงและการวิเคราะห์ความหมายของคำต่างๆ โดยเฉพาะคำว่า สทฺทสญฺญา และ ญาณชาลิ รวมถึงการอธิบายเกี่ยวกับนิททรและเทวราชา ซึ่งเป็นคำสำคัญที่ใช้ในการสื่อสารถึงธรรมชาติและควา
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
32
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 137 ศัพท์ที่ลง เณยย ปัจจัยอย่างนี้ ภคินียา อปจจ์ ภาคิเนยโย เหล่ากอ แห่งพี่น้องหญิง ชื่อ ๒ ๓ ๒ ภาคเนยยะ, วินตาย อาจจ์ เวนเตยโย เหล่ากอ แห่งนางวินตา
ในหน้า 137 นี้จะพูดถึงศัพท์บาลีที่ลงปัจจัยต่างๆ เช่น เณยย, ณ และ ณิก โดยมีการยกตัวอย่างในการแสดงถึงความแตกต่างของเหล่ากอในแต่ละคำ เช่น เหล่ากอแห่งพี่น้องหญิง, เหล่ากอแห่งนางวินตา และอื่นๆ ที่จะช่วยในก
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
34
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 139 อีกอย่างหนึ่ง [ชนใดๆ ย่อมอยู่ ในเมืองราชคฤห์ [ชนนั้น] ชื่อ ๒ ราชคหกะ (ผู้อยู่ในเมืองราชคฤห์ ] ๔ กาเยน กต กมุม กายิก กรรม อันชนทำแล้ว ด้วยกาย ช
เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์เน้นการเข้าใจวจีวิภาค สมาสและตัทธิต โดยมีการอธิบายถึงความหมายของการกระทำที่เกิดขึ้นจากการทำด้วยกายและบทบาทต่างๆ รวมถึงการเชื่อมโยงกับคำอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ทำให้เห็นภาพรวมของ
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
38
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
ประโยค๑ - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 141 ในชาตาทิตัทธิต มีปัจจัย ๓ ตัว คือ อิม, อิย, กิย. ศัพท์ที่ลง อิม ปัจจัย อย่างนี้ ปุเร ชาโต ปุริโม [ชน ] เกิดแล้วในก่อน ชื่อปุริมะ (เกิด แล้วใน
เนื้อหาในบทนี้พูดถึงการใช้ปัจจัยในภาษาบาลี โดยเฉพาะในชาตาทิตัทธิต ซึ่งมีปัจจัย 3 ตัว ได้แก่ อิม, อิย และกิย พร้อมกับคำศัพท์ที่เกี่ยวข้องอย่างเช่น ชน และชื่อที่ปรากฏในบริบทต่าง ๆ ซึ่งช่วยให้เข้าใจถึงคว
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
41
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 144 อุปาทานียะ [ เกื้อกูลแก่อุปาทาน ]. อุทเร ภวํ อุทรีย์ [ โภชนะ] มีในท้อง ชื่อ อุทรียะ [ โภชนะ มีในท้อง ]. ในพหุลตัทธิต ลง อายุ ปัจจัย อย่างนี้ อ
ในหนังสือเล่มนี้ กล่าวถึงอุปาทานียะและพหุลตัทธิต รวมถึงการใช้คำว่า อภิชฌา สีติ และ ทยา ในการแสดงความปกติและความมากในแต่ละชนหรือประเทศ นอกจากนี้ยังได้อธิบายเกี่ยวกับปัจจัย 5 ตัวในเสฏฐตัทธิต รวมถึงตัวอย
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
43
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
ประโยค๑ - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 146 นอกจาก ปาปิสสโก ที่ท่านยกขึ้นแสดงเป็นอุทาหรณ์ ในคัมภีร์ ศัพทศาสตร์นั้น ๆ. ในตทัสสัตถิตัทธิต มีปัจจัย ๔ ตัว คือ วี, ส, สี, อิก, อี, ร, วนต, มน
บทนี้นำเสนอเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาส และตัทธิต โดยอธิบายถึงปัจจัยต่างๆ ที่มีในแต่ละคำพร้อมทั้งใช้ตัวอย่างประกอบเช่น เมธา, มายา และตโป เพื่อให้เห็นถึงความหมายและการใช้งานของศัพท์ในภาษาบาลี สาม